Przelicznik mg/l na promile: Dlaczego mnożymy przez 2,1?

Alkomat policyjny pokazuje wynik w mg/l. Polskie prawo definiuje limity w promilach. Między tymi dwiema jednostkami stoi jedno magiczne liczba: 2,1. Ale skąd pochodzi? I dlaczego nie jest to liczba okrągła, jak 2 lub 3?

Wyjaśnienie leży w fizyce, biologii i historii badań nad alkoholem. Ten artykuł rozkłada to na czynniki pierwsze.

Co mierzą promile, a co mierzy mg/l

Promile (‰) oznaczają stężenie alkoholu we krwi. Jeden promil to jeden gram etanolu na litr krwi. Polskie prawo drogowe mówi o stężeniu alkoholu we krwi w promilach: 0,2 promila to dolna granica stanu po użyciu alkoholu.

Mg/l oznaczają miligramy alkoholu na litr wydychanego powietrza. Alkomat policyjny mierzy tę wartość. Pobiera próbkę powietrza, które wydychasz z głębokich partii płuc, i mierzy, ile etanolu w niej się znajduje.

Te dwie wartości opisują zawartość alkoholu w dwóch różnych mediach: we krwi i w powietrzu. Żeby móc porównywać wyniki alkomatu z limitami prawnymi, potrzebujesz przelicznika między tymi mediami.

Prawo Henry'ego: fizyczna podstawa przelicznika 2,1

Przelicznik 2,1 wynika z prawa Henry'ego. Prawo Henry'ego opisuje, w jakiej proporcji substancja rozpuszczona w cieczy równoważnie paruje do gazu ponad tą cieczą. W przypadku alkoholu we krwi i powietrzu pęcherzykowym ta proporcja wynosi w przybliżeniu 2100:1.

Oznacza to: na jeden mililitr etanolu we krwi przypada w stanie równowagi 2100 mililitrów etanolu w powietrzu pęcherzykowym. Albo inaczej: stężenie alkoholu we krwi jest 2100 razy wyższe niż stężenie alkoholu w powietrzu pęcherzykowym wyrażone w tych samych jednostkach masy/objętości.

Skąd konkretnie bierze się liczba 2,1

Jeśli twoje BAC wynosi 1 promil (1 g/l we krwi), to stężenie alkoholu w wydychanym powietrzu wynosi 1 g / 2100 = 0,000476 g/l = 0,476 mg/l. Odwrotnie: jeśli alkomat mierzy 0,1 mg/l, to twoje BAC we krwi wynosi 0,1 × 2,1 = 0,21 g/l = 0,21 promila.

Uproszczony przelicznik to: promile = mg/l × 2,1. I odwrotnie: mg/l = promile / 2,1.

"Wartość 2100 jako stosunek dystrybucji alkohol krew/powietrze pochodzi z badań przeprowadzonych w latach 50. XX wieku. Badania Jonesа i innych naukowców na reprezentatywnych populacjach wykazały, że mediana tego stosunku wynosi 2100 przy temperaturze ciała 37 stopni Celsjusza. Ta wartość stała się standardem prawnym w wielu krajach, choć rzeczywisty stosunek u poszczególnych osób waha się od 1800 do 2400" wyjaśnia specjalista toksykolog sądowy.

Tabela przeliczeniowa mg/l na promile

Używaj tej tabeli do szybkiego przeliczania wyników alkomatu na promile i odwrotnie.

• 0,05 mg/l = 0,11 promila (poniżej limitu)
• 0,10 mg/l = 0,21 promila (dolna granica stanu po użyciu)
• 0,15 mg/l = 0,32 promila (stan po użyciu alkoholu)
• 0,20 mg/l = 0,42 promila (stan po użyciu alkoholu)
• 0,25 mg/l = 0,53 promila (dolna granica stanu nietrzeźwości)
• 0,30 mg/l = 0,63 promila (stan nietrzeźwości)
• 0,40 mg/l = 0,84 promila (stan nietrzeźwości)
• 0,50 mg/l = 1,05 promila (stan nietrzeźwości)
• 0,75 mg/l = 1,58 promila (ciężkie upojenie)
• 1,00 mg/l = 2,10 promila (ciężkie upojenie)

Sprawdź jak te wartości mają się do limitów prawnych w artykule 0,2 promila czy 0,1 mg/l.

Dlaczego nie wszystkie kraje używają przelicznika 2,1

Przelicznik 2,1 to nie jedyny stosowany na świecie. Niektóre kraje stosują inne wartości. Japonia i część krajów azjatyckich używa przelicznika 2,0. Stany Zjednoczone w starszych przepisach używały wartości 2,1, ale nowsze badania pokazują, że przeciętna wartość populacyjna bliżej 2,1 niż 2,0. Niektóre kraje stosują 2,3 dla bardziej konserwatywnego (bezpieczniejszego) szacowania.

Różnica między 2,0 a 2,1 wydaje się mała. Ale przy wartości granicznej to jest różnica 5 procent. Przy wyniku alkomatu 0,10 mg/l: 0,10 × 2,0 = 0,20 promila, ale 0,10 × 2,1 = 0,21 promila. Jeden promil różnicy decyduje, czy masz wykroczenie, czy nie.

W Polsce prawnie obowiązuje przelicznik 2,1, bo tak jest zdefiniowany stosunek między granicami wyrażonymi w promilach i mg/l w przepisach prawa drogowego.

Zmienność biologiczna: dlaczego 2,1 to nie twoja liczba

Rzeczywisty stosunek alkohol krew/powietrze waha się u poszczególnych osób w granicach od 1800 do 2400. To oznacza rozpiętość plus minus 14 procent od wartości 2100. Ta zmienność ma konkretne skutki prawne.

Jeśli twój stosunek wynosi 2400, a alkomat mierzy 0,095 mg/l, twoje rzeczywiste BAC we krwi wynosi 0,095 × 2,4 = 0,228 promila, co jest powyżej granicy 0,2 promila. Ale alkomat przy przeliczniku 2,1 wskaże 0,095 × 2,1 = 0,20 promila, dokładnie na granicy.

Dlatego alkomaty policyjne mają wbudowany margines bezpieczeństwa, a sądy uwzględniają niepewność pomiarową przy granicznych wynikach.

Rozumienie tej zmienności ważne jest szczególnie przy wynikach bliskich granicy. Porównaj, jak dokładny jest alkomat online w porównaniu z policyjnym.

Praktyczne zastosowanie: jak przeliczać wyniki

Masz wynik alkomatu w mg/l? Pomnóż przez 2,1 i otrzymasz przybliżone promile we krwi.

Masz wynik w promilach z kalkulatora BAC? Podziel przez 2,1 i otrzymasz orientacyjny wynik, jaki pokazałby alkomat policyjny.

Chcesz wiedzieć, ile to jest w stosunku do polskiego limitu? Polska granica stanu po użyciu alkoholu to 0,1 mg/l. Polska granica stanu nietrzeźwości to 0,25 mg/l.

Sprawdź kary za przekroczenie limitów w artykule o taryfikatorze mandatów 2026.

Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Przelicznik 2,1 to wartość uśredniona populacyjnie, nie gwarancja dokładności pomiaru indywidualnego. Jedynym bezpiecznym wyborem jest nieprowadzenie pojazdu po spożyciu alkoholu.